ผิวหนังเป็นขุย เล็บขรุขระ แถมปวดข้อ... อย่าเพิ่งนึกว่าเป็นแค่ "สังคัง" หรือ "เก๊าท์" ระวังโรค "ข้ออักเสบสะเก็ดเงิน" ที่ทำลายข้อเงียบๆ

​

ผิวหนังเป็นขุย เล็บขรุขระ แถมปวดข้อ... อย่าเพิ่งนึกว่าเป็นแค่ "สังคัง" หรือ "เก๊าท์" ระวังโรค "ข้ออักเสบสะเก็ดเงิน" ที่ทำลายข้อเงียบๆ

"หมอครับ... ผมรักษาเชื้อราที่เล็บมาเป็นปี ทายาก็ไม่หาย แถมช่วงนี้ปวดข้อนิ้ว บวมเป่งเหมือนไส้กรอกเลยครับ"

คนไข้ชายวัย 45 ปี เดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยความกังวลใจ ท่านเปิดให้ดูนิ้วมือที่บวมแดง ผิดรูป และที่สำคัญคือ "เล็บ"ของท่านมีลักษณะเป็นหลุมเล็กๆ ยุบลงไป เหมือนผิวของปลอกนิ้วเย็บผ้า และมีรอยแยกที่ปลายเล็บ

ท่านเล่าว่า ไปหาซื้อยาทาแก้เชื้อรามาทาเองอยู่นาน เพราะคิดว่าเป็นแค่โรคผิวหนังธรรมดา ส่วนเรื่องปวดข้อก็นึกว่าทำงานหนัก หรือเป็นเก๊าท์ เลยกินยาแก้ปวดบรรเทาไปวันๆ

แต่สิ่งที่น่ากลัวคือ พอปล่อยไว้นานๆ ข้อมือเริ่มติดขัด ขยับลำบาก และผิวหนังตามศอกเริ่มมีผื่นแดง มีเกล็ดสีเงินๆ หลุดร่วงเวลาเกา

หมอตรวจดูแล้วต้องบอกความจริงว่า "นี่ไม่ใช่เชื้อรา และไม่ใช่เก๊าท์ครับ... แต่เป็นโรคข้ออักเสบสะเก็ดเงิน"

หลายคนได้ยินคำว่า "สะเก็ดเงิน" จะนึกถึงแค่โรคผิวหนังที่น่ารำคาญ แต่ความจริงแล้ว มันมีร่างอวตารที่ดุร้ายกว่านั้น คือการที่ภูมิคุ้มกันหันมาโจมตี "ข้อต่อ" ของเราด้วย

วันนี้หมอเก่งจะพามาทำความรู้จักโรคนี้กันครับ เพราะถ้าเรารู้เร็ว รักษาไว ข้อต่อของคุณจะปลอดภัย ไม่พิการครับ

โรคข้ออักเสบสะเก็ดเงิน (Psoriatic Arthritis) คืออะไร?

อธิบายง่ายๆ คือ มันเป็น "โรคภูมิคุ้มกันเพี้ยน" ชนิดหนึ่งครับ

ปกติภูมิคุ้มกันมีหน้าที่ป้องกันร่างกาย แต่ในคนไข้กลุ่มนี้ ภูมิคุ้มกันกลับเข้าใจผิด ไปโจมตีเซลล์ผิวหนัง (ทำให้เกิดผื่นสะเก็ดเงิน) และโจมตีเยื่อบุข้อต่อ (ทำให้ข้ออักเสบ)

โดยสถิติแล้ว คนที่เป็นโรคผิวหนังสะเก็ดเงิน ประมาณ 30% จะมีอาการทางข้อร่วมด้วยครับ ซึ่งบางคนผื่นผิวหนังมาก่อนข้อ แต่บางคน (ส่วนน้อย) ข้ออักเสบมาก่อนผื่น ทำให้วินิจฉัยยากมาก

สัญญาณเตือน: อาการแบบไหนที่ต้องเอะใจ?

โรคนี้มีบุคลิกเฉพาะตัวที่ไม่เหมือนใครครับ ลองสังเกตตัวเองหรือคนใกล้ชิดดูนะครับ:

1. นิ้วบวมเหมือนไส้กรอก (Dactylitis)

อันนี้เป็นเอกลักษณ์เลยครับ นิ้วมือหรือนิ้วเท้าจะบวมแดงเป่ง "ทั้งนิ้ว" ไม่ใช่บวมแค่ตรงข้อ ดูคล้ายๆ ไส้กรอกค็อกเทล

2. ความผิดปกติที่เล็บ (Nail Changes)

อย่ามองข้ามเล็บครับ! เล็บอาจจะมีหลุมเล็กๆ (Pitting) จิ้มลงไปเหมือนเอาเข็มจิ้ม หรือเล็บร่อนออกจากเนื้อ เล็บหนาตัวขึ้น ซึ่งมักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นเชื้อรา

3. ปวดข้อแบบย้ายที่ไปมา

อาจจะปวดที่ข้อนิ้วมือ ปลายมือ ข้อมือ หรือเข่า และมักจะมีอาการ "ข้อฝืดตึงตอนเช้า" (Morning Stiffness) นานเกิน 30 นาที ตื่นมาแล้วกำมือไม่ลง

4. ปวดหลังหรือคอ (Spondylitis)

บางคนเชื้อไฟลามไปที่กระดูกสันหลัง ทำให้ปวดหลังส่วนล่าง ปวดก้นกบ โดยเฉพาะตอนนอนหรือตื่นนอนใหม่ๆ พอขยับตัวแล้วดีขึ้น

5. เจ็บเส้นเอ็น (Enthesitis)

เจ็บตรงจุดเกาะของเส้นเอ็น เช่น เจ็บส้นเท้า (เอ็นร้อยหวาย) หรือเจ็บฝ่าเท้า (รองช้ำ) ร่วมด้วย

ขั้นตอนการสืบสวนหาโรค (Diagnosis)

เนื่องจากโรคนี้ไม่มีการเจาะเลือดแบบ "โป๊ะเชะ" เจอเลยเหมือนเบาหวาน หมอจึงต้องทำตัวเป็นนักสืบครับ

1. ซักประวัติและตรวจร่างกายละเอียด

หมอจะถามประวัติครอบครัว (เพราะโรคนี้ถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้) และต้องขอตรวจดูผิวหนังในร่มผ้า ดูเล็บ ดูหนังศีรษะ ว่ามีร่องรอยของสะเก็ดเงินซ่อนอยู่ไหม

2. เจาะเลือด

เพื่อ "ตัดตัวเลือกอื่นทิ้ง" ครับ เช่น ตรวจหาค่ารูมาตอยด์ (Rheumatoid Factor) ซึ่งในคนเป็นโรคนี้มักจะให้ผล "ลบ" (ไม่เจอ) และตรวจค่ากรดยูริก เพื่อแยกโรคเก๊าท์ออกไป

3. เอกซเรย์ (X-ray)

ภาพเอกซเรย์ของโรคนี้จะมีลักษณะเฉพาะ คือกระดูกถูกกัดกร่อนจนปลายแหลมเหมือนดินสอที่เสียบอยู่ในถ้วย (Pencil-in-cup deformity) ในรายที่เป็นมานาน

แนวทางการรักษา: เป็นแล้วหายไหม?

โรคนี้เป็นโรคเรื้อรังครับ "ยังไม่มียาที่ทำให้หายขาด" แต่... เราสามารถคุมโรคให้สงบ (Remission) จนใช้ชีวิตได้ปกติเหมือนคนทั่วไปได้ครับ

เป้าหมายของการรักษาคือ "หยุดการอักเสบให้เร็วที่สุด" เพื่อไม่ให้ข้อต่อถูกทำลายจนผิดรูป

ยาที่ใช้รักษา มี 3 ระดับความแรง:

1. ยาแก้ปวดลดอักเสบ (NSAIDs)

ใช้ในรายที่มีอาการน้อยๆ เพื่อบรรเทาปวดและลดบวม

2. ยาปรับภูมิคุ้มกัน (DMARDs)

เช่น ยาเมโธเทร็กเซท (Methotrexate) ยาตัวนี้เป็นพระเอกที่จะไปช่วยปรับจูนระบบภูมิคุ้มกันที่เพี้ยน ให้กลับมาทำงานปกติ ช่วยลดอาการทั้งผิวหนังและข้อ

3. ยาฉีดชีววัตถุ (Biologics)

ถ้ายากินเอาไม่อยู่ ปัจจุบันมีวิวัฒนาการยาฉีดที่เปรียบเสมือน "จรวดมิสไซล์" ยิงทำลายสารอักเสบเฉพาะจุดได้แม่นยำมาก อาการผิวหนังจะเกลี้ยงเกลา ข้อจะยุบบวมเร็วมาก แต่ข้อเสียคือราคายังค่อนข้างสูงครับ

การดูแลตัวเอง: สิ่งที่คนไข้ต้องทำ

นอกจากการกินยาตามหมอสั่งอย่างเคร่งครัด (ห้ามหยุดยาเองเด็ดขาด แม้อาการจะดีขึ้น) ยังมีสิ่งที่ท่านต้องทำครับ:

• คุมน้ำหนัก: ความอ้วนเป็นตัวกระตุ้นการอักเสบ และทำให้ยาออกฤทธิ์ได้ไม่ดี
• งดบุหรี่และแอลกอฮอล์: สองตัวนี้คือเชื้อเพลิงชั้นดีที่ทำให้โรคกำเริบหนักครับ
• ออกกำลังกาย: บริหารข้อต่อให้ยืดหยุ่น ว่ายน้ำ เดินเร็ว เพื่อไม่ให้ข้อติดยึด
• ดูแลผิวหนัง: ทาครีมให้ความชุ่มชื้น อย่าปล่อยให้ผิวแห้งแตก เพราะอาจติดเชื้อแทรกซ้อนได้

บทส่งท้ายจากหมอ

โรคข้ออักเสบสะเก็ดเงิน ฟังชื่ออาจจะดูน่ากลัว แต่ถ้าเรา "รู้ทัน" มันก็เป็นแค่โรคประจำตัวโรคหนึ่งที่เราจัดการได้ครับ

สิ่งสำคัญคือ "อย่ามัวแต่รักษาผิวหนัง จนลืมดูข้อต่อ" และ "อย่ามัวแต่กินยาแก้ปวดกดอาการไว้"

ถ้าท่านมีผื่นสะเก็ดเงิน หรือมีอาการปวดข้อที่หาสาเหตุไม่ได้ มีเล็บผิดปกติ ให้รีบมาปรึกษาแพทย์เฉพาะทางครับ (หมอกระดูกและข้อ หรือหมออายุรกรรมโรคข้อ)

การวินิจฉัยที่ถูกต้องและการเริ่มยาที่รวดเร็ว คือกุญแจสำคัญที่จะช่วยให้ท่านไม่ต้องเดินขากะเผลก หรือนิ้วมือบิดเบี้ยวในอนาคตครับ

ขอให้ทุกท่านมีผิวพรรณที่สดใส และข้อต่อที่แข็งแรงครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng

#ข้ออักเสบสะเก็ดเงิน #PsoriaticArthritis #สะเก็ดเงิน #ปวดข้อนิ้ว #เล็บเป็นหลุม #นิ้วบวม #โรคภูมิคุ้มกัน #ปวดหลังเรื้อรัง #หมอเก่งกระดูกและข้อ #รูมาตอยด์เทียม