ปวดข้อมือฝั่งนิ้วก้อย...แค่บิดลูกบิดประตูก็เจ็บจี๊ด! ปล่อยไว้เสี่ยง "หมอนรองข้อมือฉีก" จริงหรือ? (ฉบับเจาะลึก)
ปวดข้อมือฝั่งนิ้วก้อย...แค่บิดลูกบิดประตูก็เจ็บจี๊ด! ปล่อยไว้เสี่ยง "หมอนรองข้อมือฉีก" จริงหรือ? (ฉบับเจาะลึก)
"หมอคะ...แค่หนูจะวิดพื้น หรือบิดผ้าบิดหมาดๆ มันเจ็บแปล๊บที่ข้อมือฝั่งนิ้วก้อยจนน้ำตาเล็ดเลยค่ะ นึกว่าซ้นธรรมดา แปะกอเอี๊ยะมา 2 เดือนแล้วไม่หายสักที"
นี่คือเสียงบ่นของ "คุณส้ม" (นามสมมติ) กราฟิกดีไซเนอร์วัย 32 ปี ที่ชอบเล่นโยคะหลังเลิกงาน อาการของคุณส้มดูเหมือนจะไม่มีอะไรมาก แค่ปวดข้อมือ แต่พอหมอได้ตรวจร่างกาย กดลงไปตรงร่องบุ๋มๆ ระหว่างกระดูกข้อมือฝั่งนิ้วก้อย คุณส้มถึงกับสะดุ้งโหยง
"ตรงนี้แหละค่ะหมอ! จุดตายเลย!"
อาการปวดข้อมือ "ฝั่งนิ้วก้อย" (Ulnar Sided Wrist Pain) เป็นสิ่งที่หมอกระดูกมักเรียกว่า "Black Box of the Wrist" หรือ "กล่องดำแห่งข้อมือ" ครับ เพราะบริเวณพื้นที่เล็กๆ แค่นี้ มีทั้งเอ็น กระดูก และเส้นประสาทอัดแน่นกันอยู่ ซับซ้อนมาก และวินิจฉัยยากที่สุดจุดหนึ่ง
วันนี้หมอเก่งจะพามาไขปริศนากล่องดำนี้กันครับ ว่าไอ้อาการปวดจี๊ดฝั่งนิ้วก้อย มันเกิดจากอะไรได้บ้าง ต้องรักษายังไง และต้องผ่าตัดไหม?
ความจริงที่หมออยากบอก (Facts)
หลายคนเข้าใจผิดว่า ปวดข้อมือ = เอ็นอักเสบ กินยาเดี๋ยวก็หาย แต่สำหรับ "ฝั่งนิ้วก้อย" อาจจะไม่ใช่อย่างนั้นเสมอไปครับ
ความจริงข้อที่ 1: สาเหตุยอดฮิตอันดับ 1 ไม่ใช่เอ็นอักเสบธรรมดา แต่คือ "หมอนรองกระดูกข้อมือฉีกขาด (TFCC Tear)" ซึ่งเปรียบเสมือนโช้คอัพของข้อมือเรา
ความจริงข้อที่ 2: ท่าที่ทำร้ายข้อมือฝั่งนี้ที่สุดคือ "ท่ารับน้ำหนักพร้อมกับบิดหมุน" เช่น วิดพื้น, ดันตัวลุกจากเก้าอี้, ตีแบดมินตัน, หรือแม้แต่การอุ้มลูก
ความจริงข้อที่ 3: เอกซเรย์ทั่วไป (X-ray) "มองไม่เห็น" หมอนรองกระดูกฉีกครับ บ่อยครั้งที่คนไข้ไปเอกซเรย์แล้วปกติ เลยชะล่าใจจนอาการเรื้อรัง
มาทำความรู้จัก "ตัวการร้าย" ฝั่งนิ้วก้อยกัน
เพื่อให้เข้าใจง่าย หมออยากให้ลองจินตนาการว่า ข้อมือเราเหมือน "ไม้กระดก" ฝั่งนิ้วโป้งเป็นฝั่งที่แข็งแรง แต่ฝั่งนิ้วก้อยเป็นฝั่งที่มีความยืดหยุ่นสูง เพื่อให้เราหมุนมือ บิดมือได้
โครงสร้างสำคัญที่มักมีปัญหาคือ:
หมอนรองกระดูกข้อมือสามเหลี่ยม (TFCC): ทำหน้าที่เหมือน "เบาะรองรับแรงกระแทก" ระหว่างกระดูกแขนกับข้อมือ และช่วยยึดกระดูกแขนสองอันให้เกาะกันแน่น ถ้าอันนี้ฉีก... ข้อมือจะหลวมและเจ็บมาก
เส้นเอ็นเหยียดข้อมือ (ECU Tendon): เส้นเอ็นที่พาดผ่านปุ่มกระดูกข้อมือ ถ้าใช้งานหนัก มันอาจจะหลุดออกจากร่อง หรืออักเสบได้
สาเหตุการเกิดโรค (Pathogenesis):
อุบัติเหตุ (Traumatic): ล้มเอามือยันพื้น (ท่าเบสิกที่สุด), อุบัติเหตุมอเตอร์ไซค์, หรือกระชากข้อมือแรงๆ
ความเสื่อมตามวัย (Degenerative): เมื่ออายุมากขึ้น หมอนรองกระดูก TFCC จะเปื่อยยุ่ยและขาดได้เอง โดยเฉพาะในคนที่ "กระดูกแขนท่อนนอกยาวกว่าปกติ" (Ulnar Plus Variance) ทำให้กระดูกมันไปบดขยี้หมอนรองกระดูกจนสึกเร็วขึ้น
เช็กอาการให้ชัวร์ ว่าเราเข้าข่ายไหม?
ลองสังเกตตัวเองดูนะครับ ว่ามีอาการเหล่านี้ไหม:
ปวดฝั่งนิ้วก้อย: ปวดลึกๆ ปวดตื้อๆ หรือปวดจี๊ดเวลาขยับ
เจ็บเมื่อบิดหมุน: ท่าปราบเซียนคือ "บิดลูกบิดประตู", "ไขกุญแจ", "บิดผ้า", หรือ "เปิดฝาขวดน้ำ"
เจ็บเมื่อรับน้ำหนัก: วิดพื้นไม่ได้, ดันตัวลุกจากเก้าอี้ไม่ได้
เสียงคลิก: ขยับข้อมือแล้วมีเสียงดัง "กึก" หรือรู้สึกเหมือนมีอะไรขบกันในข้อมือ
ข้อมือหลวม: รู้สึกไม่มีแรงกำมือ หรือข้อมือไม่มั่นคงเหมือนจะหลุด
ต้องตรวจอะไรบ้าง? (Investigation)
เมื่อมาหาหมอ หมอจะทำหน้าที่เหมือนนักสืบครับ:
การตรวจร่างกาย: หมอจะกดจุดสำคัญที่เรียกว่า "Fovea sign" (จุดบุ๋มข้างปุ่มกระดูก) ถ้ากดแล้วเจ็บสะดุ้ง โอกาสเป็น TFCC ฉีกสูงมาก หรือหมออาจจะลองบิดข้อมือคุณดูความมั่นคง (ไม่ต้องกลัวนะครับ หมอทำเบาๆ)
เอกซเรย์ (X-ray): ดูว่ากระดูกหักไหม หรือดูกระดูกแขนท่อนนอกว่ายาวผิดปกติไปชนข้อมือหรือเปล่า
MRI (อุโมงค์แม่เหล็ก): "เป็นพระเอกตัวจริง" เพราะ X-ray มองไม่เห็นหมอนรองกระดูกและเส้นเอ็น การทำ MRI จะช่วยยืนยันว่าฉีกจริงไหม ฉีกตรงไหน และรุนแรงแค่ไหน
แนวทางการรักษา: ต้องผ่าตัดทุกคนไหม?
ใจเย็นๆ ครับ "ส่วนใหญ่ไม่ต้องผ่าตัด" เริ่มต้นเราจะรักษาแบบประคับประคองก่อนเสมอ
1. การรักษาแบบไม่ผ่าตัด (Conservative)
พักการใช้งาน: งดท่าที่ทำให้เจ็บ (วิดพื้น, ยกเวท, บิดผ้า)
ใส่เฝือกอ่อน หรืออุปกรณ์พยุงข้อมือ (Wrist Splint/Brace): ปัจจุบันมีสายรัดข้อมือแบบพิเศษสำหรับโรค TFCC โดยเฉพาะ (เรียกว่า Wrist Widget) ช่วยรัดให้ข้อมือกระชับขึ้น ใส่ประมาณ 4-6 สัปดาห์
ยาทาน: ยาลดการอักเสบ (NSAIDs) เพื่อลดปวด
การฉีดยา: หากทานยาไม่ดีขึ้น หมออาจพิจารณาฉีดสเตียรอยด์เฉพาะจุด เพื่อลดการอักเสบ (แต่ฉีดบ่อยไม่ได้นะครับ เดี๋ยวเอ็นเปื่อย)
2. การรักษาด้วยการผ่าตัด (Surgical)
จะทำก็ต่อเมื่อ... รักษาแบบแรกมา 3-6 เดือนแล้วไม่หาย หรือผล MRI โชว์ว่าฉีกขาดรุนแรงจนข้อมือหลวมมาก
การส่องกล้องผ่าตัด (Arthroscopy): เดี๋ยวนี้เทคโนโลยีดีมากครับ หมอจะเจาะรูเล็กๆ เท่ารูมด 2-3 รู แล้วสอดกล้องเข้าไปเย็บซ่อมหมอนรองกระดูก หรือเจียรส่วนที่ฉีกขาดออก แผลเล็ก เจ็บน้อย ฟื้นตัวไว
การตัดกระดูก (Ulnar Shortening Osteotomy): กรณีที่กระดูกแขนยาวเกินไปจนไปชนกระดูกข้อมือ อาจต้องผ่าตัดตัดกระดูกแขนให้สั้นลงนิดนึง เพื่อลดแรงกด
พยากรณ์โรค: จะหายขาดไหม?
เอ็นอักเสบ: มักหายได้เองใน 2-4 สัปดาห์ หากพักใช้งานจริงจัง
หมอนรองกระดูก (TFCC) ฉีก: เนื่องจากบริเวณนี้เลือดไปเลี้ยงน้อย (เหมือนเข่า) การสมานตัวจึงช้า อาจใช้เวลา 3-6 เดือน
หลังผ่าตัด: ต้องใส่เฝือกประมาณ 4-6 สัปดาห์ และทำกายภาพบำบัดต่อ อีก 2-3 เดือนถึงจะกลับไปเล่นกีฬาหนักๆ ได้
ภาวะแทรกซ้อน: ถ้าปล่อยไว้นานๆ ไม่รักษา จะทำให้เกิด "ข้อเสื่อม" ที่ข้อมือได้ ซึ่งแก้ยากและปวดเรื้อรังตลอดชีวิตครับ
สรุป (Take Home Message)
ถ้าคุณปวดข้อมือฝั่งนิ้วก้อย...
หยุด พฤติกรรม "บิด-กด-ยก" ทันที
ลองหา สนับข้อมือ มาใส่ประคองเวลาทำงาน
ถ้า 2 อาทิตย์ไม่ดีขึ้น หรือมีอาการ "คลิก-หลวม" ให้รีบมาพบแพทย์
อย่านวดแรงๆ หรือดัดข้อมือเอง เพราะอาจทำให้รอยฉีกกว้างขึ้น
"ข้อมือเรามีคู่เดียว ใช้งานเขาหนักแล้ว ก็ต้องดูแลถนอมเขาบ้างนะครับ"
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng 📞 โทร:
#หมอเก่งกระดูกและข้อ #ปวดข้อมือ #ปวดข้อมือนิ้วก้อย #TFCC #เอ็นข้อมืออักเสบ #เจ็บข้อมือ #TFCCtear #WristPain #เชียงใหม่
References (อ้างอิง)
Andersson JK. Treatment of triangular fibrocartilage complex injuries: current concepts. Orthop Res Rev.2017;9:15-25. (สรุป: แนวคิดปัจจุบันในการรักษาการบาดเจ็บของ TFCC ทั้งแบบผ่าตัดและไม่ผ่าตัด)
Lomasney LM, et al. Ulnar-sided wrist pain: Part I. Anatomy and physical examination. J Am Osteopath Assoc.2013;113(8):626-34. (สรุป: กายวิภาคและการตรวจร่างกายอย่างละเอียดสำหรับอาการปวดข้อมือด้านนิ้วก้อย)
Wong CW, et al. The natural history of triangular fibrocartilage complex tears in distal radial fractures. J Hand Surg Eur Vol. 2018;43(7):752-757. (สรุป: ธรรมชาติของการดำเนินโรค TFCC ฉีกขาด โดยเฉพาะที่สัมพันธ์กับกระดูกข้อมือหัก)
Zaman T, et al. Clinical evaluation of ulnar-sided wrist pain. J Am Acad Orthop Surg. 2020. (สรุป: การประเมินทางคลินิกสำหรับแพทย์ เพื่อแยกแยะสาเหตุของอาการปวดข้อมือด้านนิ้วก้อยที่มีความซับซ้อน)
Park JH, et al. Arthroscopic repair of peripheral tears of the triangular fibrocartilage complex. Clin Orthop Surg.2016;8(4):354-360. (สรุป: ผลการรักษาด้วยการส่องกล้องเย็บซ่อม TFCC ซึ่งเป็นวิธีมาตรฐานในปัจจุบัน)
Comments
Post a Comment