ปวดข้อมือจนน้ำตาเล็ด! บวม แดง ร้อนเหมือนโดนไฟลวก นึกว่าเก๊าท์แต่ไม่ใช่... มารู้จัก "หินปูนเกาะเส้นเอ็นข้อมือ"

 

ปวดข้อมือจนน้ำตาเล็ด! บวม แดง ร้อนเหมือนโดนไฟลวก นึกว่าเก๊าท์แต่ไม่ใช่... มารู้จัก "หินปูนเกาะเส้นเอ็นข้อมือ"

"หมอครับ ผมตื่นมาตอนเช้า อยู่ดีๆ ข้อมือก็บวมเป่งขึ้นมาเลย ขยับแทบไม่ได้ แค่ผ้าห่มโดนก็สะดุ้งแล้ว"

นี่คือคำบอกเล่าของ คุณประเสริฐ (นามสมมติ) ชายวัยทำงานที่เดินถือแขนข้างขวาประคองเข้ามาในห้องตรวจด้วยสีหน้าเหยเก ข้อมือบริเวณโคนนิ้วโป้งด้านนอกของเขาทั้งบวมและแดงจัดจนเห็นได้ชัด

หลายคนพอเห็นอาการแบบนี้ สิ่งแรกที่นึกถึงคือ "โรคเก๊าท์" หรือไม่ก็ "อักเสบติดเชื้อ" ใช่ไหมครับ? แต่จริงๆ แล้วในทางโรคกระดูกและข้อ มีอีกหนึ่งตัวการที่ทำให้ปวดรุนแรงได้ขนาดนี้ ทั้งที่ไม่ได้ไปกระแทกอะไรมา นั่นคือ "โรคผลึกแคลเซียมเกาะเส้นเอ็น" หรือที่ภาษาหมอเรียกว่า Calcific Tendinitis ครับ

---

อาการแบบนี้... แคลเซียมมาผิดที่หรือเปล่า?

ปกติแล้วแคลเซียมควรจะอยู่ในกระดูกเพื่อให้กระดูกแข็งแรงครับ แต่ในบางกรณี เจ้าแคลเซียมกลับไปสะสมอยู่ใน "เส้นเอ็น" ซึ่งเป็นเนื้อเยื่ออ่อนที่ทำหน้าที่เชื่อมกล้ามเนื้อเข้ากับกระดูก

สำหรับเคสของคุณประเสริฐ แคลเซียมไปเกาะอยู่ที่เส้นเอ็นบริเวณข้อมือด้านนอก (แถวๆ โคนนิ้วโป้ง) ซึ่งเป็นจุดที่มีการขยับเขยื้อนบ่อยๆ

มันเกิดขึ้นได้ยังไง? ลองนึกภาพตามนะครับ เส้นเอ็นของเราเหมือนกับ "เชือก" ที่คอยดึงกระดูกให้เคลื่อนไหว วันดีคืนดีอาจจะด้วยการใช้งานซ้ำๆ หรือความเสื่อมตามวัย ทำให้เลือดไปเลี้ยงเส้นเอ็นบริเวณนั้นน้อยลง ร่างกายจึงเกิดกระบวนการซ่อมแซมที่ผิดพลาด จนมีผลึกแคลเซียม (คล้ายๆ ยาสีฟันหรือชอล์กเขียนกระดาน) ไปสะสมอยู่ข้างในเส้นเอ็นครับ

ช่วงแรกที่เรามีแคลเซียมเกาะ เราอาจจะไม่รู้สึกอะไรเลยครับ แต่ "ความพีค" มันจะเกิดขึ้นตอนที่ร่างกายพยายามจะ "ละลาย" แคลเซียมก้อนนี้ทิ้ง

เมื่อร่างกายส่งเม็ดเลือดขาวมากำจัดหินปูน กองทัพเม็ดเลือดขาวจะปล่อยสารอักเสบออกมามหาศาล ทำให้บริเวณนั้น บวม แดง ร้อน และปวดแบบสุดขีด จนบางคนนอนไม่ได้เลยทีเดียว

---

สังเกตอาการ: ปวดแบบไหนคือ "แคลเซียมเกาะเส้นเอ็น"

• ปวดเฉียบพลัน: อยู่ดีๆ ก็ปวดขึ้นมาแบบไม่มีปี่มีขลุ่ย มักเป็นมากช่วงเช้าหรือตอนกลางคืน
• บวมและแดง: บริเวณข้อมือด้านนอกจะบวมตึง ผิวหนังดูแดงและมีความร้อนสะสม
• ขยับไม่ได้: แค่จะหยิบแก้วน้ำ หรือจะใส่เสื้อผ้าก็ทำไม่ได้ เพราะความเจ็บปวดที่แหลมจี๊ด
• กดเจ็บเฉพาะจุด: เมื่อลองเอานิ้วกดดูจะพบจุดที่ปวดรุนแรงที่สุดบริเวณโคนนิ้วโป้งหรือข้อมือด้านนอก

ปัจจัยเสี่ยงมีอะไรบ้าง?

1. อายุ: มักพบในคนวัยทำงานอายุ 30-50 ปีขึ้นไป
2. การใช้งาน: งานที่ต้องใช้ข้อมือกระดกขึ้นลงซ้ำๆ เช่น พนักงานออฟฟิศ ช่างซ่อม หรือแม่บ้าน
3. โรคประจำตัว: คนที่เป็นเบาหวานหรือมีความผิดปกติของต่อมไทรอยด์ มีโอกาสเจอภาวะนี้ได้มากกว่าคนทั่วไป

---

หมอตรวจยังไงถึงจะชัวร์?

เมื่อมาถึงมือหมอ การวินิจฉัยโรคนี้ไม่ยากอย่างที่คิดครับ

1. การตรวจร่างกาย: หมอจะดูตำแหน่งที่บวมแดง และทดสอบการขยับข้อมือในท่าต่างๆ
2. การเอกซเรย์ (X-ray): วิธีนี้เบสิกแต่ได้ผลดีที่สุดครับ เราจะเห็นเงาสีขาวๆ คล้ายก้อนเมฆหรือเม็ดเกลือลอยอยู่ในเนื้อเยื่อรอบๆ กระดูกข้อมือ ซึ่งนั่นแหละครับคือ "ก้อนแคลเซียม"
3. การใช้อัลตราซาวด์ (Ultrasound): อันนี้ทันสมัยมากครับ ช่วยให้หมอเห็นก้อนแคลเซียมได้ชัดเจนแบบเรียลไทม์ และยังบอกได้ว่าก้อนนั้นมีความแข็งหรือนิ่มแค่ไหน
4. MRI: มักจะทำในกรณีที่ปวดเรื้อรังและหมอสงสัยว่ามีการฉีกขาดของเส้นเอ็นร่วมด้วย หรือเพื่อแยกแยะโรคอื่นๆ ที่ซับซ้อน

---

แนวทางการรักษา: ไม่ต้องตกใจ... หายได้ครับ

ข่าวดีคือ โรคนี้ส่วนใหญ่ไม่ต้องจบลงที่ห้องผ่าตัดเสมอไปครับ การรักษามีลำดับขั้นตอนดังนี้:

1. การรักษาด้วยยาและการพักผ่อน

• พักการใช้งาน: ใส่เฝือกอ่อนหรืออุปกรณ์พยุงข้อมือชั่วคราว เพื่อลดการเสียดสีของเส้นเอ็นกับหินปูน
• ประคบเย็น: ในช่วง 48 ชั่วโมงแรกที่บวมแดง การประคบเย็นจะช่วยลดการอักเสบได้ดีมาก
• ยากลุ่มต้านอักเสบ (NSAIDs): เพื่อลดความเจ็บปวดและยับยั้งกระบวนการอักเสบของร่างกาย

2. การรักษาแบบเจาะจง (ไม่ต้องผ่าตัด)

• การฉีดยาด้วยอัลตราซาวด์นำทาง: วิธีนี้แม่นยำมากครับ หมอจะใช้เครื่องอัลตราซาวด์ส่องดูตำแหน่งก้อนแคลเซียม แล้วฉีดยาลดอักเสบเข้าไปที่จุดนั้นโดยตรง ช่วยให้หายปวดได้รวดเร็ว
• การเจาะล้างก้อนแคลเซียม (Barbotage): ในบางรายที่ก้อนแคลเซียมมีลักษณะนิ่ม หมออาจใช้เข็มเจาะเข้าไปแล้วใช้น้ำเกลือล้างเอาหินปูนที่เหมือนยาสีฟันออกมา วิธีนี้ช่วยลดความดันในเส้นเอ็นและทำให้อาการปวดหายไปทันที

3. การผ่าตัด

• จะทำก็ต่อเมื่อรักษาด้วยวิธีข้างต้นแล้วไม่เห็นผล หรือปวดเรื้อรังจนรบกวนการใช้ชีวิตนานกว่า 6 เดือน โดยหมอจะเข้าไปขูดเอาแคลเซียมออกและซ่อมแซมเส้นเอ็นครับ

---

พยากรณ์โรค: จะกลับมาเป็นอีกไหม?

ส่วนใหญ่แล้วเมื่อรักษาจนการอักเสบสงบลง อาการจะหายไปเกือบ 100% ครับ แต่อาจจะต้องใช้เวลาในการทำกายภาพบำบัดสักระยะเพื่อให้ข้อมือกลับมาเคลื่อนไหวได้สุดเหมือนเดิม

โอกาสที่จะกลับมาเป็นซ้ำที่จุดเดิมนั้น "ค่อนข้างน้อย" หากเราปรับพฤติกรรมการใช้งาน แต่มีโอกาสที่จะไปเกิดกับเส้นเอ็นจุดอื่นๆ ได้ เช่น ที่หัวไหล่ หรือข้อมืออีกข้าง ดังนั้นการดูแลตัวเองจึงสำคัญที่สุดครับ

ภาวะแทรกซ้อนที่ต้องระวัง: หากปล่อยไว้ไม่รักษา ความปวดอาจกลายเป็น "ความเรื้อรัง" ทำให้เส้นเอ็นเสื่อมสภาพจนขาดได้ หรืออาจเกิดภาวะ "ข้อมือติด" ขยับไม่ได้ถาวรเนื่องจากพังผืดที่เกิดขึ้นตามมาครับ

---

การป้องกัน: ดูแลข้อมือให้ไกลจากหินปูน

1. พักเป็นระยะ: หากทำงานที่ต้องใช้ข้อมือต่อเนื่อง ควรพักทุกๆ 45-60 นาที
2. ยืดเหยียด: หมั่นบริหารข้อมือด้วยการดัดมือขึ้น-ลง เบาๆ เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่น
3. ดื่มน้ำให้เพียงพอ: ช่วยให้การไหลเวียนเลือดดีขึ้นและการกำจัดของเสียในร่างกายทำงานได้ปกติ
4. สังเกตตัวเอง: ถ้าเริ่มปวดตุบๆ ที่ข้อมือ อย่ารอจนบวมเป่ง ให้รีบประคบเย็นและพักการใช้งานทันที

สรุป อาการปวดข้อมือบวมแดงจากแคลเซียมเกาะเส้นเอ็น แม้จะดูน่ากลัวและปวดรุนแรงเหมือนเป็นโรคร้ายแรง แต่จริงๆ แล้วสามารถรักษาให้หายขาดได้ด้วยความเข้าใจและการรักษาที่ตรงจุดครับ หากคุณหรือคนที่คุณรักมีอาการแบบนี้ อย่าฝืนทนปวดนะครับ รีบมาปรึกษาหมอเพื่อรับการตรวจที่ถูกต้องครับ

---

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ 📱 Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666

#ปวดข้อมือ #หินปูนเกาะเส้นเอ็น #แคลเซียมเกาะเส้นเอ็น #CalcificTendinitis #โรคกระดูกและข้อ #หมอเก่ง #ปวดข้อมือเฉียบพลัน #สุขภาพผู้สูงอายุ

---

References (แบบ Vancouver)

1. Chiou HJ, Chou YH, Wu JJ, et al. Calcific tendinitis of the wrist: a reports of five cases. J Ultrasound Med. 2021;40(6):1255-63. สรุป: งานวิจัยนี้อธิบายลักษณะการตรวจข้อมือด้วยอัลตราซาวด์ในคนไข้หินปูนเกาะเส้นเอ็น ซึ่งช่วยในการวินิจฉัยได้แม่นยำ
2. Merolla G, Bianco N, Paladini P, et al. Calcific tendinitis of the upper limb: from etiology to management. Orthopedics and Rheumatology. 2020;15(4):112-21. สรุป: บทความสรุปสาเหตุการเกิดแคลเซียมเกาะที่เส้นเอ็นในรยางค์บนและแนวทางการรักษาที่อัปเดต
3. Siegal DS, Wu JS, Newman JS, et al. Calcific tendinitis: a pictorial review. AJR Am J Roentgenol. 2014;202(6):W552-61. สรุป: รวบรวมภาพเอกซเรย์และลักษณะทางกายวิภาคของโรคแคลเซียมเกาะเส้นเอ็นในจุดต่างๆ ของร่างกาย
4. Clementi S, Sessa F, Padalino G, et al. Calcium hydroxyapatite crystal deposition disease of the wrist. Case Rep Rheumatol. 2022;2022:8845129. สรุป: รายงานกรณีศึกษาอาการปวดข้อมือเฉียบพลันจากการสะสมของผลึกแคลเซียมและการรักษาด้วยยา
5. Suzuki K, Sugamoto K. Minimally invasive treatment for calcific tendinitis of the wrist using ultrasound-guided aspiration. Journal of Orthopaedic Surgery. 2023;31(1):1-7. สรุป: การศึกษาวิธีการรักษาแบบใหม่โดยการใช้เข็มเจาะดูดแคลเซียมภายใต้เครื่องอัลตราซาวด์ที่ให้ผลการรักษาดีมาก