ปวดข้อมือด้านนิ้วก้อย... บิดประตูทีก็น้ำตาเล็ด หรือว่า "ปลอกหุ้มเอ็นข้อมือ" กำลังอักเสบ?
ปวดข้อมือด้านนิ้วก้อย... บิดประตูทีก็น้ำตาเล็ด หรือว่า "ปลอกหุ้มเอ็นข้อมือ" กำลังอักเสบ?
“คุณหมอครับ ผมเริ่มปวดข้อมือตรงฝั่งนิ้วก้อยมาสักพักแล้วครับ เวลาจะบิดกลอนประตู หรือบิดผ้าขี้ริ้วนี่ปวดแปล๊บขึ้นมาเลย บางทีแค่สะบัดมือนิดเดียวก็สะดุ้งแล้ว แบบนี้กระดูกผมร้าวหรือเปล่าครับ?”
นี่คืออาการยอดฮิตของคนที่ใช้ข้อมือในท่าซ้ำๆ ครับ หลายคนกังวลว่ากระดูกจะแตกหรือเอ็นฉีกขาดรุนแรง แต่บ่อยครั้งสาเหตุกลับมาจากจุดเล็กๆ ที่เรามักมองข้าม นั่นคือการอักเสบของเอ็นฝั่งนิ้วก้อยนั่นเองครับ
เรื่องเล่าจากคนไข้: คุณกิ๊ฟกับอาการปวดข้อมือที่ไม่ยอมหาย
คุณกิ๊ฟ อายุ 32 ปี ทำงานเป็นกราฟิกดีไซน์เนอร์ ต้องใช้เมาส์และคีย์บอร์ดวันละ 8-10 ชั่วโมง นอกจากนี้เธอยังชอบตีแบดมินตันในวันหยุดด้วย
เริ่มแรกคุณกิ๊ฟรู้สึกแค่ตึงๆ ที่ข้อมือฝั่งนิ้วก้อย แต่พอผ่านไปสักพัก เริ่มมีอาการปวดเสียวเวลาหมุนข้อมือหงายมือเพื่อรับเงินทอน หรือตอนบิดกุญแจรถ เธอพยายามซื้อยาพ่นแก้ปวดมาฉีดเองแต่อาการก็แค่ทุเลาชั่วคราว จนกระทั่งเริ่มมีอาการบวมแดงเล็กๆ ขึ้นที่ปุ่มกระดูกข้อมือ เธอจึงตัดสินใจมาปรึกษาหมอเพราะกลัวว่าจะต้องผ่าตัด
อธิบายโรคแบบเข้าใจง่าย: เอ็นข้อมือกับทางด่วนที่ตีบตัน
หมออยากให้ลองจินตนาการว่า เส้นเอ็นข้อมือ ของเราเหมือนกับ รถยนต์ ที่ต้องวิ่งผ่าน อุโมงค์ (ปลอกหุ้มเอ็น) เพื่อไปขยับนิ้วและข้อมือครับ
ในกรณีของ โรคปลอกหุ้มเอ็นข้อมืออักเสบ (ECU Tenosynovitis) รถยนต์คันที่วิ่งอยู่เลนขวาสุดฝั่งนิ้วก้อย เกิดอาการ "ตัวบวม" ขึ้นมาจากการใช้งานหนัก ทำให้เวลามันจะวิ่งลอดผ่านอุโมงค์ มันจึงเกิดการเสียดสีจนอักเสบ หรือบางครั้งอุโมงค์ก็บวมจนแคบลง ทำให้รถวิ่งผ่านลำบาก ทุกครั้งที่คุณบิดข้อมือ เอ็นเส้นนี้จะถูกดึงให้เสียดสีกับอุโมงค์จนคุณรู้สึกปวดแปล๊บนั่นเองครับ
ความรู้พื้นฐานของโรค
โรคปลอกหุ้มเอ็นข้อมือด้านนิ้วก้อยอักเสบ (Extensor Carpi Ulnaris Tenosynovitis - ECU Tenosynovitis) คือการอักเสบของเส้นเอ็นหรือปลอกหุ้มเอ็นที่ทำหน้าที่เหยียดและเอียงข้อมือไปทางฝั่งนิ้วก้อย
โรคคืออะไร: เป็นภาวะอักเสบจากการใช้งานซ้ำๆ (Overuse Injury) บริเวณร่องกระดูกฝั่งนิ้วก้อย
สาเหตุ: เกิดจากการใช้งานข้อมือในท่าบิด หมุน หรือสะบัดซ้ำๆ เป็นเวลานาน
การเกิดโรค: เมื่อใช้งานหนักเกินไป เนื้อเยื่อรอบเอ็นจะสร้างน้ำหล่อเลี้ยงออกมามากผิดปกติจนบวม หรือเกิดรอยฉีกขาดเล็กๆ ที่ตัวเอ็น
อาการ: ปวดเสียวบริเวณปุ่มกระดูกข้อมือฝั่งนิ้วก้อย อาการปวดจะชัดเจนเมื่อ "หงายมือ" หรือ "บิดข้อมือ" บางรายอาจมีเสียง "กึก" เวลาขยับ
5 ปัจจัยเสี่ยง
นักกีฬาที่ต้องใช้แร็กเกต: เช่น แบดมินตัน เทนนิส หรือกอล์ฟ ที่มีการสะบัดข้อมือแรงๆ
อาชีพที่ต้องใช้มือทำทางซ้ำๆ: เช่น ช่างซ่อมรถ แม่บ้านที่ต้องบิดผ้า หรือพนักงานออฟฟิศที่วางข้อมือกับเมาส์ผิดท่า
อุบัติเหตุเฉียบพลัน: เช่น การหกล้มมือค้ำพื้นในท่าข้อมือบิด
โครงสร้างข้อมือ: บางคนมีร่องกระดูกเอ็นที่ตื้นกว่าปกติ ทำให้เอ็นเคลื่อนหลุดจากร่องได้ง่าย
โรคข้ออักเสบ: เช่น รูมาตอยด์ ซึ่งอาจส่งผลให้ปลอกหุ้มเอ็นอักเสบได้ง่ายขึ้น
การตรวจวินิจฉัย
เมื่อมาหาหมอ หมอจะมีการตรวจขั้นตอนดังนี้ครับ:
การตรวจร่างกาย: หมอจะกดหาจุดเจ็บ และให้คนไข้ลองบิดข้อมือต้านแรงหมอ (ECU Synergy Test)
เอกซเรย์ (X-ray): เพื่อดูว่ามีกระดูกงอกหรือกระดูกร้าวมาเบียดเส้นเอ็นไหม
อัลตราซาวด์ (Ultrasound): วิธีนี้ดีมากครับ เพราะหมอจะเห็นเลยว่าเอ็นบวมไหม มีน้ำขังในปลอกเอ็นหรือเปล่า หรือเอ็นหลุดจากร่องขณะขยับไหม
MRI: จะใช้ในกรณีที่สงสัยว่ามีเอ็นฉีกขาดภายใน หรือต้องการแยกโรคจากกระดูกอ่อนข้อมือ (TFCC) ฉีกขาด
แนวทางการรักษา: เน้นลดการอักเสบโดยไม่ต้องผ่าตัด
ส่วนใหญ่โรคนี้รักษาหายได้ด้วยวิธีประคับประคองครับ:
ปรับพฤติกรรม: พักการใช้งานข้อมือที่ปวด หลีกเลี่ยงการสะบัดหรือบิดข้อมือแรงๆ และอาจใส่เฝือกอ่อน (Wrist Support) เพื่อลดการเคลื่อนไหว
กายภาพบำบัด: ใช้เครื่องมือลดปวด เช่น เลเซอร์ความถี่สูง (High Power Laser) หรือประคบเย็นในระยะอักเสบเฉียบพลัน
การใช้ยา: รับประทานยาต้านการอักเสบ (NSAIDs) เพื่อลดอาการบวมและปวด
การฉีดยาเฉพาะจุด: หากทานยาไม่ดีขึ้น หมอจะใช้ Ultrasound ช่วยระบุตำแหน่งปลอกหุ้มเอ็นที่แม่นยำ แล้วฉีดยาลดการอักเสบเข้าไปที่รอบๆ เส้นเอ็น วิธีนี้ช่วยให้หายปวดได้เร็วมาก
การผ่าตัด: ทำเฉพาะในเคสที่รักษาทุกวิธีแล้วไม่ดีขึ้น หรือเอ็นหลุดจากร่องกระดูกอย่างถาวร (ECU Instability) เพื่อซ่อมแซมปลอกหุ้มเอ็น
พยากรณ์โรค: นานไหมกว่าจะหาย?
โรคนี้มักจะดีขึ้นภายใน 2-4 สัปดาห์หากได้รับการพักและรักษาที่ถูกต้องครับ มีโอกาสหายขาดได้สูง แต่ถ้าคนไข้กลับไปใช้งานหนักในท่าเดิมทันทีโดยไม่สร้างกล้ามเนื้อข้อมือให้แข็งแรง ก็มีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำได้ครับ
ภาวะแทรกซ้อน
เอ็นอักเสบเรื้อรัง: จนเนื้อเยื่อเอ็นเสื่อมสภาพ (Tendinosis)
เอ็นเคลื่อนหลุด (Instability): ทำให้มีอาการปวดและเสียงกึกๆ ในข้อมือตลอดเวลา
ข้อมืออ่อนแรง: ไม่สามารถทำกิจวัตรประจำวันหรือเล่นกีฬาได้ตามปกติ
5 วิธีป้องกัน
วอร์มข้อมือก่อนเล่นกีฬา: ยืดเหยียดเอ็นข้อมือให้พร้อมก่อนใช้งาน
ปรับท่าทางการทำงาน: ใช้แผ่นรองข้อมือขณะใช้เมาส์ ไม่ให้ข้อมือบิดไปทางนิ้วก้อยมากเกินไป
ฝึกกล้ามเนื้อข้อมือ: บริหารกล้ามเนื้อรอบข้อมือให้แข็งแรงเพื่อช่วยรับแรงกระแทก
พักมือเป็นระยะ: หากต้องทำงานต่อเนื่อง ควรพักทุกๆ 45 นาที
ใส่เครื่องป้องกัน: หากรู้ว่าต้องใช้งานหนักหรือเล่นกีฬาที่มีความเสี่ยง
Q&A Section
Q: ปวดข้อมือฝั่งนิ้วก้อย ทานแคลเซียมช่วยไหม? A: ไม่ค่อยช่วยครับ เพราะสาเหตุหลักเกิดจาก "เส้นเอ็น" อักเสบ ไม่ได้เกิดจากมวลกระดูกบาง การใช้ยาลดการอักเสบและการพักจะตรงจุดกว่าครับ
Q: ต้องใส่เฝือกนานแค่ไหน? A: มักใส่เฝือกอ่อนหรืออุปกรณ์พยุงข้อมือประมาณ 2-3 สัปดาห์ในช่วงที่มีอาการปวดเสียว เพื่อให้เอ็นที่บวมได้พักและยุบตัวลงครับ
Q: เมื่อไหร่ที่ควรมาพบหมอ? A: ถ้ามีอาการปวดจนนอนไม่หลับ ข้อมือบวมแดงร้อน หรือบิดข้อมือใช้งานในชีวิตประจำวันไม่ได้เกิน 1 สัปดาห์ ควรมาตรวจครับ
สรุปประเด็นสำคัญ
ปวดข้อมือฝั่งนิ้วก้อยขณะบิดมือ มักเกิดจากเอ็น ECU อักเสบ
สาเหตุหลักคือการใช้งานซ้ำๆ หรือสะบัดข้อมือแรงๆ
การตรวจด้วย Ultrasound ช่วยให้เห็นการอักเสบได้ชัดเจนและแม่นยำ
การรักษาเน้นการพัก ปรับพฤติกรรม และการฉีดยาลดอักเสบเฉพาะจุดโดยไม่ผ่าตัด
การสร้างกล้ามเนื้อข้อมือให้แข็งแรงเป็นกุญแจสำคัญในการป้องกันการเป็นซ้ำ
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์ สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่ ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง) ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ
สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ
Line ID: @doctorkeng โทร 081-5303666
#ปวดข้อมือ #ปวดข้อมือด้านนิ้วก้อย #เอ็นข้อมืออักเสบ #ECUTenosynovitis #เจ็บข้อมือ #แบดมินตัน #เทนนิส #ออฟฟิศซินโดรม #ปวดข้อมือเวลาบิด #รักษาโดยไม่ผ่าตัด #หมอเก่งกระดูกและข้อ #WristPain #HandHealth #SportsInjury #Orthopedics #UlnarSidedWristPain
References
Campbell D, Campbell R, O'Connor P, et al. Sports-related extensor carpi ulnaris pathology: a review of functional anatomy, sports injury and management. Br J Sports Med. 2013 Sep;47(17):1105-11. doi:10.1136/bjsports-2012-091829.
Jeantet JC, Gelsi E, Cognet JM, Schiele P. Extensor carpi ulnaris: anatomy, pathology and treatment. Hand Surg Rehabil. 2021 Feb;40(1):1-12. doi:10.1016/j.hansur.2020.08.002.
Garrick JG. The extensor carpi ulnaris: the “back” of the wrist. Clin Sports Med. 2010;29(3–4):527-38. [ยังยืนยันรายละเอียดเล่ม/ฉบับไม่ได้จาก PubMed แต่ใช้ได้ในเชิงอ้างอิงทางคลินิก]
Wu T, Patterson S, Creager M. Ultrasound-guided interventional procedures of the wrist and hand: anatomy, indications, and techniques. Phys Med Rehabil Clin N Am. 2016 Aug;27(3):589-605. doi:10.1016/j.pmr.2016.04.003.
Nuelle CW, Mitchell JJ, Balldin BC. Extensor carpi ulnaris subluxation and tendinitis. Sports Health. 2021 Sep/Oct;13(5):486-91. doi:10.1177/1941738121991450.
Comments
Post a Comment